Critical Toys 

 

Sergi

Eleştirel Tasarım, konvansiyonel tasarımın aksine sorun çözmek yerine, yapılan tasarım veya planlama faaliyetleri sonucunda oluşan problemler ile ilgilenir. Giderek daha fazla tasarlanmış bir çevrede yaşayanlar için eleştirel tasarımın önemi ve kapsamı da artmaktadır. Eleştirel Tasarım dersi kapsamında katılımcılar eleştiriye önce kendi çevre ve kendi durumlarından başlamak amacıyla üniversite ve çevresinde kendilerine dert edindikleri bir sorun tespit ettiler. Bu sorunu çözmek yerine eleştirel tasarım pratiğine uygun olarak, bu sorunun altını çizmek, ortaya çıkarmak, başka kişilerin de bu sorunu dert olarak görmelerini sağlayacak işler yapmaya başladılar. Latour‘un(2008) tabiriyle tespit ettikleri bulgu cisimlerini tüm izleyiciler için kaygı cismine dönüştürmeye başladılar.

Her grubun soruna ve eleştirel tasarım pratiğine yaklaşımları birbirinden farklı oldu. Çoğu çalışma tasarım aktivizmi olarak gruplanabilirken, spekülatif işler, eleştirel objeler, deneysel tasarımlar da ortaya çıktı.
Dersi alan Şehir ve Bölge Planlama bölümü 2. sınıf öğrencileri ve Mimarlık bölümü 4. sınıf öğrencileri, aynı fakültede olmalarının yanısıra farklı sınıflarda ve bölümlerde olmalarıyla çalışılan alana farklı şekillerde yaklaştılar ve farklı mecralarda işler çıkardılar. Örnek vermek gerekirse öğrencilerin uğrak buluşma noktalarından biri olan Çamlaraltı Mahallesindeki Amfipark’ın içinde bulunan ve atıl bir durumda hep boş olan havuzun potansiyelinin kullanılmamasını eleştiren bir grup büyük bir şişirilme balinayı oraya yerleştirerek insanların ilgisini ve kaygısını bu noktaya çektiler. Bu hareketleri sonucunda o bölgeyi kullanan kişilerin bu durumu sosyal medyada paylaşması sonucunda binlerce kişi bu duruma ilgilerini belirtip, bir tartışma zemini oluştu.

Sergideki nesnelere, işleri anlamak ve dert edinilen sorunları tahayyül edebilmek adına her projenin kısa açıklamasının yanına fikri ve derdi anlatan ve süreci dokümante eden bir dosya eşlik etmektedir. Eleştirel tasarımın önemli ve güçlü bir noktası da fikirleri materyalize etmek ve yazı dışında farklı mecralarda sunmak olduğundan sergide farklı mecralarda üretilmiş çalışmaları görebileceksiniz.

Sergi 23 Mayıs 13.00’dan itibaren 27 Mayıs saat 17.00’a kadar Pamukkale Üniveristesi Kültür Kongre Merkezi giriş fuaye alanında yer alacaktır.

Eleştirel Tasarımı anlamak için Dunne ve Raby‘nin (2013) A/B tablosunun katılımcılar tarfından yeniden üretimini kapsayan fasikülü incelemenizi öneririz.

Dunne, Anthony & Raby, Fiona (2013) Speculative Everything. London: MIT Press.

Latour, Bruno (2008) ‘A Cautious Prometheus? A Few Steps toward a Philosophy of Design (with Special Attention to Peter Sloterdijk)’. En son http://www.bruno-latour.fr/sites/default/files/112-DESIGN-CORNWALL-GB.pdf adresinden 6 Nisan, 2019 tarihinde erişildi.