Critical Toys 

Bir Sokak Atmosferi

[Gernot Böhme'ye göre] yeni estetiğin temel ilgilendiği nokta ve kavram atmosfer ki rolü ‘temel algı teorisi’ için ilk bölümde anlatılmakta. Kavram günlük hayatta da sıkça kullanılmakta. Bir çevrenin sizde uyandırdığı hisler ve o çevrenin haleti ruhiyesi gibi. Mesela bir mekanın kutlama havasında olmasından bahsedilebilir. Atmosferler öznel olarak hissedilirler ve nesnesel olarak ifade edilemezler ya da gösterilemezler. Ama hayal ürünleri ya da ruh halimizin çevreye yansımaları da değillerdir. Daha çok ‘çevre özellikleri ve insani duyguların ilişkisi’ olarak görülebilirler, ki aslı vurgu burada ilişki kavramındadır. Başka bir deyişle ‘Atmosfer alıglayan ve algılananın birlikte var olduğu gerçekliktir.’ [...] Böhme atmosfer kavramına doğa olayları üzerinden bir giriş yapıyor ve 1980’lerde oluşturduğu ‘ekolojik doğa-estetiği’ ile kavramı ilişkilendiriyor. O zamanlar asit yağmurları, zehirli nehirler, nükleer olaylar (1979 Harrisburg ve 1986 Çernobil) gibi çevresel problemler toplum bilincine girmeye başlamıştı. [...] Sessiz bir sokağın üzerine güneşin doğması, yaz akşamı bir kafede ya da kışta karla kaplı bir parkta oturmak büyük şehirler de bile doğal olaylarının ruh halimize olan etkisini göstermektedir. Aynalarla kaplı modern bir alışveriş merkezinin yapay şaşası bile bize ekzotik-cennetsel idealize edilmiş bir doğaya işaret etmektedir. Tam tersi olarak da şekillerin, renklerin ve malzemenin sadece rasyonel açıdan kullanıldığı depo veya makina parkurlarının yorucu atmosferleri gösterilebilir. Bu da bize gösteriyor ki eğer nasıl bir his vereceği bizim için önemsiz değilse çevremizin düzenlemesinde doğanın etkisini gözardı etmek mümkün değildir. Bir atmosfer kavramı yayılımcı karakterine kıyasla, farklı ögelerin birbiriyle olan etkileşiminin aniden ve bütünsel olarak algılanmasını da kapsar. Atmosferler ‘tekil hisli bir karaktere sahip değillerdir’, aksine karmaşık bir duygu karakterindedirler. Bu aynı zamanda ‘aynı atmosferin farklı ögelerle de oluşturulabileceğini’ gösterir. Mesela sarı renk rahatlamayı sağlarken bu hal ahşap veya çeşitli kumaşlarla hatta kelimelerle de sağlanabilir.
Atmosfer Teorisi için hayati bir nokta da bu hallerin sadece deneyimlenmesi değil aynı zamanda da oluşturulabiliyor olmasıdır. Bu duruma örnek olarak Böhme sahne sanatlarını vermekte, sahne sanatlarından mimariye oradan da ışığa doğru ‘hacmin nasıl modifiye’ edildiğinden bahsetmektedir. Bu noktada ışık ve aydınlık arasında bir fark belirtir ve fen bilimleri tarafından ortaya konulan ışığın belli bir noktadan elektromanyetik dalga şeklinde yayılması ve nesnel algılanması yerine ışığın bizde uyandırdığı aydınlık hissi olarak algılanmasını savunur. Aydınlığın hissedilmesini bir aydınlatma kaynağının görülmesi ile aynı tutulmaması gerektiğini söyler. Bu durum bir şeyi görmek değil, görmenin kendisidir. ‘Aydınlığın deneyimlenmesi görmenin asıl kaynağıdır’ ki bu da herhangi bir nesneye bağlı değildir. Aydınlığın dereceli olarak azalması bize mekanın farklı şekillerde algılanmasını ve ‘mekanın içinde var olma hissini’ veriyor. Mekan şeylerin farklı dizilimi sonucu hissettiğimiz değil de, aydınlık etkisinde onların görünümünün bize verdiği his. Farklı tonlarda karalamalarla hacim hissi oluşturan her çizer bunu bilir.

(Andreas Rauth’un Jitter Dergisi için kaleme aldığı Gernot Böhme’nin kitabı ‘Atmosphäre: Essays zur neuen Ästhetik’ eleştirisinden alıntılanmıştır)
http://www.jitter-magazin.de/atmosphaere.php

Teslimlere bu adresten ulaşabilirsiniz.


Pratik Detaylar

14 Kasım 2018 Çarşamba günü 13.30-16.00 saatleri arasında dışarıya açık grup sunumu şeklinde teslim edeceksiniz çalışmalarınızı. 14 Kasım 2018 12.00 tarihinden önce grup paftalarınızı (soyisimler-grupNo-sokakAtmosferi.pdf şeklinde) https://www.dropbox.com/request/i5EZWURi4eZEgPWlNwn4 adresine, bireysel deneme teslimlerinizi (isimSoyisim-ogrenciNo-reflexion.pdf şeklinde) https://www.dropbox.com/request/XIU2JJdIXzgGW9UUkzYN adresine, en fazla 30 MB. büyüklükte olacak şekilde teslim ediniz. Geç teslimlerden not düşürülecektir. Bireysel ödevinizin lütfen çıktısını alıp yanınızda getirin. Paftanın çıktısını almayın, dijital olarak sunacakasınız.

1- Önce bireysel tesliminiz: Her kişi https://docs.google.com/document/d/16L_N6pgGW0JMS7PtGLRQm_tGiyKIA4UrzhhFElpDA5M/edit?usp=sharing
adresindeki şablonu kullanarak bu zamana kadar derste işlediğimiz konu, okuma, kitap ve uygulamasını yaptığımız metodlar hakkında 'reflexion' veya 'annotation' olarak da adlandırılan fikirlerini bildirdikleri bir metin yazacaktır. Bu metni üstteki dropbox linkine ifade edilen tarihe kadar yüklemiş olmanız gerekiyor, yanınızda da bir çıktısını getireceksiniz. her hafta işlediğimiz konuları başlıklar şeklinde websayfasında bulabilirsiniz.

2- Grup projeniz ise: her hafta birlikte çalıştığınız gruplarla mümkünse bir grup üyesinin yaşadığı en az 500m.'lik bir sokak dilimini (uzunluğunu sokağın https://mashable.com/2014/07/09/google-maps-measure-distances/#ueio22aXVgq5 adresinde anlatıldığı gibi ölçebilirsiniz) kapsayan ekteki şablonları kullanarak hazırlayacağınız, o sokağın atmosferini anlatacağınız bir pafta ve sunum olacak. Paftanızı üstte belirtilen Dropbox linkine her grup 1 adet şeklinde 30 MB.'ı aşmayacak biçimde .pdf olarak belirtilen tarihe kadar yüklemeniz gerekiyor. Grup olarak 10'ar dakikalık herkese açık sunumlarla sokağın atmosferini anlatacaksınız teslim günü.

Sokağı seçerken sokakta kamusal ve yarı kamusal alanların olmasına dikkat edin yoksa metodları kullanmakta zorlanırsınız.

Sokağın atmosferini oluşturan elemanları inceleyeceğiniz bu çalışmada dönem boyunca işlediğmiz yöntemleri kullanmanız beklenmektedir. Okumalara ve işlediğimiz konulara atıflarda bulunmanız gerekmektedir. Şablon üzerinde her yere nelerin geleceği işaretlenmiştir. Lütfen sans-serif bir font (Örn: Helcetica, Arial, Calibri, Verdana ...) kullanınız, yardımcı çizgileri göz önüne alıp paftayı öyle kullanın.

- Mavi alana incelediğiniz sokağın ismini ve hangi numaralar arasında incelediğinizi yazın.

- Turuncu alana sokağı anlatan dijital bir çizim gelecek, isometrik bir çizim olarabilir, ya da ortografik görünüşleri kullanabilirsiniz. Diagramatik bir çizim vb. şekillerde olabilir. Önemli olan, sizin o sokaka ile ilgili hangi bilgileri izleyiciye vermek istediğinizi anlamamız. Gereksiz detaylarla vakit kaybetmeyin. Bu alan için fotoğraf veya gerçekçi render kullanmayın.

- Kırmızı kutular ise yukarıda anlattığınız sokağın detaylarını bize sunduğunuz bölge. Bu kutuları ve o kutulara ait metinleri 15 adete kadar çıkarabilirsiniz veya kutuları birleştirip saha büyük görselller kullanabilirsiniz. Bu kutulara fotoğraflar yerleştirebilirisiniz ve tavsiye edilir.

- Turuncu alanın yanındaki metin alanına derste işeldiğimiz konu ve metinlere atıfta bulunarak sokağın atmosferini özet şeklinde yerleştiriniz.

- Bu metnin altındaki alana bu sokağın atmosfereini incelerken kullandığınız derste öğrendiğiniz metodları en az 3 olmak koşuluyla yerleştriniz.

- Paftanın en altını isimlerinize göre değiştirin, eğer bu alana isimleriniz sığmaz ise isminizin baş harfi ve soyadınız şeklinde isimlerinizi girin. (Örn: F.Akın)

Paftanın en alt satırı hariç diğer renkleri değiştirebilirsiniz, ya da beyaz olarak kullanabilirisiniz.

Haftaya derste kritik alacaksınız paftalarınız üzerinden, sokağınıza karar vermiş, ilk incelemeleri yapmış ve sokağın dijital çizimini kaba taslak olarak bitirmiş gelin.

Sorusu olanlar olursa https://doodle.com/poll/hs5mefkbh9cduf8n adresine isimlerini Perşembe günü 17.00'a (1 Kasım) kadar yazsınlar, Cuma günü 14'te onlarla kısa bir görüşme yapabiliriz.

http://criticaltoys.info/files/gimgs/th-31_atmosfere.png
http://criticaltoys.info/files/gimgs/th-31_template-sokakAtmosferi.png